Eyes of Laura Mars (1978): Anmeldelse
Vår store John Carpenter-månad held fram, og no skal vi sjå på ein film som er SKRIVE av John Carpenter, men regissert av Irvin Kershner. Det er eit must å nemne at Kershner står bak regien til The Empire Strikes Back, Robocop 2 og Never Say Never Again – tre filmar som er høgt verdsette på Filmloftet, og sikkert i kjellaren til Ator! Eg har ikkje sett så mykje anna av han, men eg blei tipsa i dag om at eg måtte sjå Loving frå 1970. Hovudgrunnen til at eg likte Eyes of Laura Mars såpass mykje, er på grunn av stilen til Kershner, Faye Dunaway, og ja, manuset til Carpenter.
Inn i den overfladiske kunstverda
Filmen går føre seg i ei av mine favorittverdener: den overfladiske kunstverda, hos dei rike! Faye Dunaway spelar ein suksessfull kunstfotograf som har gjort det stort med svært kontroversielle foto av mord, drap og nakne modellar.
New York er halve filmen synest eg. Dette er ein ekte storbyfilm lagt til mi favorittid i NY, nemleg vinteren. Filmen hadde vore interessant nok berre med denne sære fotokunstnaren, men manuset av Carpenter betyr noko ekstra – dette er ikkje Woody Allen. Filmen opnar med drap, men med ein spesiell vri: Dunaway ser det mordaren ser.
Dette har eg sett før, som i den japanske The Eye frå 2002 der ei blind kvinne får operert inn friske auge som kan sjå. Berre at ho ser morderske mareritt frå donoren. Vel, litt likt er det. Eg kan seie med ein gong at her er det inga forklaring på kvifor Dunaway ser mordaren sitt syn. Treng vi det? Nei, eg synest ikkje det. Det som skjer med henne er overnaturleg, ergo er ho kanskje synsk. Og det er alt eg treng å tenke på.
Morderisk fotografering på open gate
Det er ei fantastisk scene når kunstfotografen med heile sitt crew riggar opp ute i New Yorks gater, med velta bilar, flammer og modellar. Forbipasserande ser på galskapen. Dunaway knipsar i veg – eg var fotograf sjølv ein gong, så det er ekstra interessant for meg – og SÅ SKJER DET. Ho ser mordaren sitt syn, midt under fotograferinga.
Desse scenene er uhyre effektive. Eit musikkspor med strykarar kjem smygande, slik som med Danny i The Shining. Kameraet går heilt innpå auga til Dunaway, som er vidopne. Ho ser drapa bli utført live, i notid. Ein gal og sjuk person drep ein etter ein alle i hovudpersonen sitt nærmiljø; hennar kollegaer og modellar.
[SPOILER-ÅTVARING: Les vidare på eige ansvar!]
Hennar eksmann, spelt av den fabelaktige Raul Julia, blir mistenkt av politiet. Hennar personlege sjåfør, spelt av Brad Dourif, mistenker eg! Den rare produsenten og nære vennen hennar er OG mistenkt. Ja, vi er i Giallo-land – eg mistenker alle!
Tommy Lee Jones spelar politimannen som er sett på saka. Han og ho blir forelska. Eg likar Jones på denne tida, kor han ikkje går heilt amok i skodespelet. Filmen har også veldig bra casting generelt, berre folk eg diggar.
Sjølv om folk blir myrda i hel på alle kantar, set det ikkje ein stoppar for bursdagsselskapet eller jobben som fotograf. Livet må gå vidare, sjølv etter offer nummer 6. Men her er ei FANTASTISK forut-for-si-tid-scene der mordaren kjem til varelagerstudioet til Dunaway. Ho ser personen gå mot døra ho gløymte å låse. Ho spring, og ho ser mordaren sjå henne i ryggen! Dette var jo favorittscena mi i Strange Days frå 1995 av Kathryn Bigelow! Det er skremmande effektivt!
Eg la inn eit spoilervarsel. Eg skal ikkje seie kven det var, men heller kvifor. Altså, dette er lenge før Fight Club, men etter Psycho. Og som vi veit er John Carpenter veldig glad i både Psycho og Hitchcock. Mordaren er schizofren. Den såg eg ikkje kome, og eg likte det.
Aller mest likte eg filmen på grunn av Faye Dunaway. Ho var perfekt som kunstfotograf, og ho spelar på ein måte som ingen klarar i moderne film. Det er ein kombinasjon av utstråling, ansikt, skodespelarteknikkar og sjølvsikkerheit som var å finne i den gamle svart-kvit-æraen i Hollywood; ein tapt kunst! Men her er det gjort moderne. Dunaway var ei diva, men ho var knallgod. Eg anbefalar Eyes of Laura Mars på det sterkaste!