John Carpenter – ein hyllest

Då er den store John Carpenter-månaden vår herved over. Eg har samla lenkjer til alle artiklane heilt nedst i denne posten, slik at du kan dykke ned i arkivet. Frå no av blir det John Carpenter heile året! Eg rakk ikkje å snekre saman ei eiga side for filmmusikk i denne omgang, men det kjem. Då skal eg melde kvar einaste musikkutgjeving John Carpenter har laga med sonen Cody – sjølvsagt snurra direkte frå mi eiga vinylsamling. Det som står att no, er å skrive nokre velvalde ord om favorittregissøren min!

John Carpenter har hatt enormt mykje å seie for livet mitt. I hovudartikkelen for månaden skreiv eg om korleis regissøren hjelpte meg personleg då eg sleit i 2023, korleis eg sette meg ned for å skrive om film, og korleis Filmloftet faktisk vart til. Eg såg nesten alle filmane hans i den iskalde vintermånaden februar, og det gav meg ei overnaturleg filmvekking utan like!

Big Trouble In Little China - det norske VHS-cover.

Ei oppvekst i VHS og filmmagi

På åttitalet, då eg og Ator var born, vart eg heilfrelst på Carpenter etter å ha sett filmar som Christine, Escape from New York, The Fog og The Thing. Ikkje minst Big Trouble in Little China, som i tospann med Howard the Duck var dei aller første filmane vi eigde sjølve. Gjett om Big Trouble vart snurra mykje! Slik var det når ein hadde ei samling på kun to filmar heilt i starten av filmlidenskapen.

Åra då They Live og Prince of Darkness kom ut på VHS, altså perioden 1988–89, var kanskje den tida i livet mitt der absolutt alt handla om film. Eg greier knapt å skildre kor filmgalen eg var, rett og slett fordi gleda var så uendeleg stor. Då eg og Ator sette oss ned og såg Prince of Darkness to gongar på same kveld, vart eg slukt med hud og hår. Ikkje slik som i dag, der eg sit og noterer eller prøver å forme tankar undervegs som eg kan skrive om. Nei, då var eg heilt inne i filmen saman med alle karakterane, og verda Carpenter skapte, vart mi eiga verd i halvannan time. Å oppleve film på den måten er nesten umogleg for vaksne. Men ein sjeldan gong er eg nær, og når det skjer, oppstår det ekte filmmagi i sinnet mitt.

Det norske VHS coveret av John Carpenters Flukten Fra New York med Snake Plissken på framsida.

Carpenter feila aldri

Klart, dette galdt slett ikkje alle filmar – vi hadde trass alt ein viss smak på den tida òg. Filmar som var dårleg laga og hadde eit elendig plott, fekk ekstra mykje slakt, nettopp fordi vi hadde betalt 40–50 kroner for rein skit. Men Carpenter sine filmar feila aldri – for filmane hans er stappfulle av rikdom på alle plan, frå det reine handverket til ein enorm kreativitet. Dei var rett og slett garantert filmmagi, og difor var kvar einaste Carpenter-film ei glede av dei sjeldne!

Eldste bror min fekk CD-spelar og samla på vinyl frå eg var ti år gamal. Innan eg var fjorten, var samlinga hans vorte ganske formidabel. Eg pleidde å snike meg inn på rommet hans når han var borte for å lytte til filmmusikken. Klart han hadde John Carpenter, og det vart lytta mykje til! Ei av dei verkeleg store gledene i livet var at det alltid strøyma filmmusikk ut frå rommet hans. Eg kunne sitje i stova og berre lytte til det han høyrde på. Så eg fekk inn alt dette ganske tidleg i livet, også Carpenter sin unike musikk.

Det norske VHS coveret av skrekkfilmen Prince Of Darkness frå 1987.

Laserdisc-æraen og Hi-Fi Klubben

Åra gjekk, men filminteressa forsvann aldri. I 1992 fekk eg meg Laserdisc-spelar og byrja å samle på film heilt på nytt. Lyd var livsviktig, og eg brukte kvar einaste krone eg hadde tent i fiskeindustrien til å kjøpe surroundanlegg med Dali og Cerwin-Vega frå Hi-Fi Klubben. John Carpenter var framleis ein massiv helt. Nittitalet var ei utruleg spennande tid, for no kunne vi endeleg sjå The Thing, They Live og fleire uklipt på Laserdisc og frå engelske VHS-ar kjøpt frå Mr. Benson i England.

In the Mouth of Madness kjøpte eg på VHS frå utlandet kring 1995. Då var det lenge sidan Carpenter hadde laga noko skikkeleg krut. Memoirs of an Invisible Man såg eg rett nok på kino i 1992, og eg likte han, men det kjendest ikkje som nokon utprega Carpenter-film. Så det var rett og slett KNALL å sjå regissøren tilbake i storform med skrekk og gru saman med Sam Neill. Som vi kosa oss då!

Det norske VHS coveret av The Fog (1980)

Omtrent på same tid slo nyheita ned: Carpenter og Kurt Russell skulle lage oppfølgjar til Escape from New York! Av alle filmar eg har gledd meg til i heile mitt liv, tronar Escape from L.A. heilt der oppe på forventningstoppen. Det finst dei som vart skuffa av filmen, og det finst dei som ELSKA han. Eg og Ator høyrer definitivt til i sistnemnde leir! Han vart kjøpt på Laserdisc og snurra om og om igjen. Nei, han var sjølvsagt ikkje like bra som einaren – det skulle jo berre mangle. Men han er useriøs og knallmoro, og endatil sjølvaste Roger Ebert delte ut knallkarakter! Filmen markerte elles slutten på Laserdisc-kjøpinga for min del, for no var DVD-en for alvor på veg.

Det norske VHS coveret av Halloween frå 1978.

Hotelliv, The Sopranos og gløymeboka

Så kom det nye tusenåret, og livet mitt vart brått heilt annleis enn på nittitalet. No jobba eg i hotellbransjen, og filmen vart nedprioritert til fordel for action i yrkeslivet og hyppig festing. Alle som har jobba innan hotell og restaurant, veit nøyaktig kva eg snakkar om! Men i lågsesongen, og på dagar der hangoveren melde seg, såg eg framleis ein del film innimellom slaga. Eg hadde sett Vampires på tampen av nittitalet, og i 2001 kom Ghosts of Mars, den siste ekte Carpenter-filmen. Der og då var han eigentleg berre heilt grei. Det er først på dei seinare åra eg verkeleg har byrja å setje pris på han.

Bortsett frå hyppige gjensyn med favorittar som Big Trouble, Escape from NY og The Thing, hamna John Carpenter litt i gløymeboka for meg frå 2006 og utover, i livet mitt som trettiåring. Eg såg film litt sporadisk, men det var langt ifrå det fanatiske nivået eg heldt på nittitalet. Eg kjøpte DVD-ar, akkurat som alle andre på den tida. Eg vart òg totalt TV-seriefrelst av The Sopranos, heiv meg med på gullalderen og slukte alt som kom frå HBO.

Det norske VHS-coveret av The Thing (1982)

Renessanse, vinyl og eit ferskt intervju

Då eg fylte førti i 2015, la eg merke til at John Carpenter byrja å lage lyd att, i form av rein musikk. Han gav ut albumet Lost Themes, og spelte til og med ein fantastisk konsert i Oslo året etter. Seinare snekra han musikken til dei nyaste Halloween-filmane. Dette markerte starten på ein ekte Carpenter-renessanse for meg, og eg vart frelst på ny av det musikalske universet hans. Og sidan har det rett og slett ikkje stoppa. Eg lyttar på alle Carpenter-albuma hans kvar einaste veke, og det har eg no gjort i ti år!

Med mi eiga filmrenessanse, trigga av nett denne regissøren i 2023, er sirkelen no komplett. Gjennom Filmloftet fekk eg endatil svar på tre spørsmål frå sjefen sjølv, heilt personleg! Eg og Ator har skrive opp og i mente om han i heile september, rett og slett fordi vi ville hylle han og fylle opp Filmloftet med ekte Carpenter-magi. Og vi kjem til å fortsetje med det framover – av den enkle grunn at John Carpenter kjem til å bli med oss resten av livet, som den aller største meisteren av dei alle.

Det norske VHS-coveret av John Carpenters Christine frå 1983.

Dykket vidare: Vårt komplette Carpenter-arkiv

Her er alle tekstane vi har publisert undervegs, samla på éin stad. Klikk deg inn og nyt magien!

Frankensteinar sine artiklar:

Ator sine artiklar frå kjellaren:

Det norske cover av John Carpenters They Live frå 1988.